De vermoeidheid te lijf gaan

Vermoeidheid en spanningsklachten zijn twee minder bekende gevolgen van slechthorendheid. Haptotherapeut Wendelina Timmerman, zelf slechthorend, geeft sinds enkele jaren trainingen en advies aan slechthorenden om die vermoeidheids- en spanningsklachten te lijf te gaan. "Ik vind het leuk om mensen te motiveren bij hun slechthorendheid stil te staan."

Vermoeidheid en spanningsklachten zijn twee van de minder bekende gevolgen van slechthorendheid. Ze ontstaan doordat je als slechthorende de hele dag door ingespannen bezig bent te luisteren, te liplezen en te kijken wie er nu weer gaat praten. Opvallend genoeg herkennen veel slechthorenden die vermoeidheid niet als een onderdeel van hun slechthorendheid. Velen leggen pas na jaren het verband tussen hun vermoeidheid en het dagelijks ingespannen luisteren.

Extra energie

Voor Wendelina Timmerman, haptotherapeut, fysiotherapeut én zelf slechthorend, was dit gegeven een aanleiding om een speciale training te ontwikkelen. "In wezen heeft mijn vak te maken met het omgaan met dingen die extra energie kosten," zo legt ze uit. "Slechthorendheid kost extra energie, maar velen zijn zich daar gewoon niet van bewust." Sinds enkele jaren geeft Wendelina daarom trainingen en adviezen aan slechthorenden over hoe ze die vermoeidheid te lijf kunnen gaan. "In mijn werk kwam ik mensen tegen die hun spanningsklachten en vermoeidheid absoluut niet in verband brachten met hun slechthorendheid. Ik besloot daar op mijn manier wat aan te gaan doen: door mensen te motiveren om bij hun slechthorendheid stil te staan."

Voor iedereen

Met haar bedrijf HOORIDEE probeert ze slechthorenden te leren hoe ze er zelf voor kunnen zorgen dat ze niet zo moe worden en makkelijker omgaan met hun gehoorverlies. "Het is een combinatie van een aantal zaken," zegt Wendelina. "Leren ontspannen is er een van. Maar ik geef ook gewoon zakelijke informatie, leg mensen uit waaróm ze eigenlijk zo moe worden van slechthorendheid. En ik leer ze dat ze het zichzelf makkelijker kunnen maken. Voor veel mensen is dat echt nieuwe informatie, al zijn ze al jaren slechthorend."

Elk voor- en najaar is er een cursus. "En als er veel aanmeldingen zijn, is er tussendoor ook een. Ik werk met kleine groepjes of individueel. De cursus is voor iedereen bestemd, net slechthorend of al heel lang, zonder of met hoortoestellen. De rode draad is voor iedereen hetzelfde: leren ontspannen, beter communiceren en beter omgaan met je slechthorendheid."

Groot verlies

Over de spanningsklachten vertelt Wendelina: "Dat mensen die krijgen, heeft ook te maken met weerstand. Je wilt helemaal niet slechthorend zijn! Het is een groot verlies dat je niet meer goed kunt horen: gehoorverlies is dan ook een heel goede benaming. En verlies is altijd pijnlijk, het duurt een aantal jaren voor je de consequenties aankunt." Wendelina geeft haar cliënten daar uitleg over, maar koppelt er meteen een aantal vaardigheden aan. "Ik leer ze de vermoeidheid en spanningsklachten op te vangen, het is lichaamswerk, beter voor jezelf opkomen, en beter begrijpen wat er met je aan de hand is. Mensen leren hun eigen mogelijkheden in te zetten. Als ze inzien dat ze dat kunnen, geeft dat nieuw zelfvertrouwen. Na afloop van de training vinden mensen zichzelf gemakkelijker geworden, ze voelen zich rustiger."

Ook voor professionals

Wendelina geeft niet alleen cursussen aan slechthorenden zelf. "Ik richt me ook op de partner of anderszins sterk betrokkenen, want slechthorendheid heb je niet alleen. Ook geef ik training en advies aan professionals in de zorg, zoals medewerkers inde ouderenzorg, de thuiszorg, huisartsen, wijkverpleegkundigen en maatschappelijk werkenden. Ik vertel ze bijvoorbeeld dat relatieproblemen te wijten kunnen zijn aan de slechthorendheid van een van de partners. Dat dat de reden is waarom mensen steeds ruzie hebben of elkaar niet begrijpen. Een wijkverpleegkundige kan dan tips geven om dat communicatieprobleem beter te hanteren, om zo de situatie te verbeteren."

HOORIDEE biedt slechthorenden, mensen in hun omgeving en professionals in de zorg persoonlijke begeleiding, cursussen, workshops, trainingen en lezingen. HOORIDEE is gevestigd in Haarlem. Telefoon 023-5515489, fax 023-5511252, e-mail hooridee@xs4all.nl, website www.hooridee.nl.

"Die begrijpt wat ik bedoel"

Alie Claassen (63) nam deel aan een cursus van HOORIDEE en vertelt over haar positieve ervaringen.

"Ik had een artikel over Wendelina's cursus gelezen. Het eerste wat me aansprak was dat ze zelf slechthorend was. Ik dacht: daar kan ik me wel aan toevertrouwen, die begrijpt wat ik bedoel. Ik stond ook op het punt om met mijn probleem aan de slag te gaan, na 30 jaar slechthorendheid, 30 jaar gewoon maar met alles meehobbelen.

Het was een verademing om in een kleine groep met 6 andere slechthorenden te zitten. Er was zoveel herkenning: er niet bij horen in gezelschap, last van lawaai, de spanning dat je iemand misschien verkeerd verstaat. Vervolgens ga je mensen of situaties vermijden, of je leert trucjes om niet te laten merken dat je slechthorend bent.

In de cursus heb ik technieken geleerd om die spanning aan te kunnen. Ik merk wel dat het iets aangeleerds is: ik moet er altijd bewust bij stilstaan. Maar behalve het omgaan met mijn klachten, heb ik ook gewoon kennis opgedaan. Ik heb nu pas een ringleiding, lichtflitssysteem, trilwekker en zo. En een solo-apparaat voor in de auto - daar had ik nog nooit van gehoord!

Mijn man en kinderen waren wel trots op me dat ik de cursus ging doen. Mensen om me heen merken ook echt dat het geholpen heeft. Opkomen voor mezelf was bijvoorbeeld ook een onderdeel van de cursus, en ik durf nu bijvoorbeeld veel eerder nee te zeggen. Dat is wel even wennen voor ze, hoor! In de winkel zeg ik meteen dat ik slechthorend ben, de spanning kan er maar af zijn. En het leuke is dat de meeste winkeliers er dan ook echt rekening mee houden. Sommigen zeggen zelfs: 'Dat had ik altijd al gedacht.'"